Klikleudal.nl

Vrijwilligers voor mensen

Vrijwilliger worden?? GEWOON DOEN!!!

 
Vrijwilligers, de “Smeerolie” van de participatiesamenleving.

Het woord “participatiesamenleving” deed zijn intrede tijdens de eerste Troonrede van Koning Willem Alexander in september 2013. Nu taken, waaronder de participatiewetgeving, van de landelijke overheid zijn overgedragen aan de gemeentes, krijgt de term participatiesamenleving steeds meer vorm.
De Midden Limburgse Gemeenten Maasgouw, Leudal, Roermond, Echt-Susteren en Roerdalen hebben reeds langere tijd, op hun eigen manier, Vrijwilligerscentrales – ook wel Steunpunt Vrijwilligers – opgericht en vormgegeven. Deze organisaties hebben één gezamenlijk doel, namelijk de vraag naar en het aanbod van vrijwilligers samenbrengen en het vrijwilligerswerk in algemene zin ondersteunen. Dit alles is onlosmakelijk verbonden met de veranderende wetgeving. Een aantal wetten zijn per 1 januari 2015 veranderd. De Wet Werk en Bijstand(Wwb), de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en een groot gedeelte van de wet Werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten(Wajong) zijn vervangen door de Participatiewet. Ook de WMO met betrekking tot o.a. huishoudelijke hulp is veranderd. Alles gaat in de richting van een zelforganiserende gemeenschap. “Van BE-sturen moet het naar ZELF-sturen gaan”, voegt Har Rutten, medewerker Steunpunt Vrijwilligers Maasgouw toe.
 
De Vrijwilligerscentrale.
De vrijwilligerscentrales van de Midden-Limburgse gemeenten bestaan deels uit beroepskrachten en deels uit vrijwilligers zelf. Soms bestaat ze geheel uit vrijwilligers die worden ondersteund door een beroepskracht. Alle inwoners kunnen in hun gemeente bij de vrijwilligerscentrale terecht als zij vrijwilliger willen worden om bijvoorbeeld een medemens te helpen of om als vrijwilliger bij een vereniging of organisatie aan de slag te gaan. De vrijwilligerscentrale is hierbij een figuurlijk ‘steunpunt’ om vraag en aanbod te begeleiden en te ondersteunen. De medewerkers maken hierin, zo nodig, een “match” tussen vrijwilliger en de vereniging of organisatie die het vrijwilligerswerk aanbiedt. Concreet houdt dit in dat de vrijwilligerscentrales of steunpunten voor alle vormen van vrijwillige participatie in de samenleving geraadpleegd kunnen worden. Bijvoorbeeld als mensen een Bijstands- of WW uitkering hebben, kan via bemiddeling van de gemeentelijke reïntegratieconsulent de vrijwilligerscentrale of het steunpunt geraadpleegd worden. De taak is dan om deze mensen te ondersteunen en/of begeleiden bij hun zoektocht naar een alternatieve tijdsbesteding als vrijwilliger. Ook mantelzorgers kunnen bij hen terecht als een vrijwilliger wordt gevraagd om bij de zorgvrager te ondersteunen, zodat de mantelzorger er eens even tussenuit kan. Nu begeleiding en dagbesteding fors wordt gekort in de nieuwe WMO, kan de inzet van een vrijwilliger dan ook uitkomst bieden in de ontlasting van de mantelzorger.
Zorg, mantelzorg en zorgvrijwilligers, zullen in de toekomst een belangrijk onderdeel gaan vormen in onze samenleving. Zaken die nu nog middels de WMO geregeld worden zullen op termijn middels bemiddeling van vrijwilligers moeten worden ingevuld.
Door bemiddeling van de reïntegratieconsulent kunnen ook in de gemeentes gehuisveste vluchtelingen een beroep doen op de Vrijwilligerscentrale of Steunpunt Vrijwilligers. Middels bemiddeling kan gekeken worden of er “op termijn” geschikt vrijwilligerswerk voor deze mensen is, met als doel: beter en sneller de taal en cultuur van “ons” en “hun” nieuwe land te leren en kunnen begrijpen. Zo wordt vrijwilligerswerk een onderdeel van het inburgeringsproces/traject.
Een ander fenomeen dat steeds vaker opduikt in de dorpskernen is de komst en oprichting van dorpshuizen, inloophuizen, eetpunten en dorpsraden. Medewerkers van de vrijwilligerscentrales bezoeken deze initiatieven en spelen zo proactief in op deze ontwikkelingen en kunnen aldus anticiperen op wat er leeft in de samenleving in relatie met vrijwilligerswerk, legt de medewerker van Steunpunt Vrijwilligers Maasgouw uit. Vanuit de gemeenschap kunnen en moeten steeds meer zaken worden aangedragen en vormgegeven. Vroeger zaten de dorpsbewoners vaak bij elkaar op de hoek van de straat en werden de “dorpszaken” besproken. Middels de informele weg kwam dan een verzoek/wens bij de beleidsbepalende organen van de gemeente. Nu gaat dat weer zo, alleen is de te bewandelen weg meer gestructureerd en gestuurd. De Dorpsraad is hier een mooi voorbeeld van! Ook de kernenregisseur of opbouwwerker van de gemeente speelt hierbij een belangrijke rol; deze overlegt regelmatig met de Vrijwilligerscentrale of Steunpunt Vrijwilligers en verschaft zo nodig de gewenste updates naar beide partijen.

Vrijwilligerswerk kan heel uiteenlopend zijn. Veel organisaties en verenigingen werken met vrijwilligers. Het belang om vrijwilligerswerk aan te bieden kan echter ook verschillend zijn. Hoogleraar Cees van den Bos deed onderzoek naar de motieven van overheden in acht verschillende landen om vrijwilligerswerk te stimuleren met behulp van Vrijwilligerscentrales. Redenen om mensen vrijwilligerswerk aan te bieden is om ze een opstap naar een baan te geven, of als teambuildingsactiviteit. Huisartsen en therapeuten schrijven vrijwilligerswerk ook wel voor als therapie/medicijn. En de reden vanuit de overheid is dat mensen die zorg of een uitkering ontvangen een tegenprestatie moeten doen in de vorm van vrijwilligerswerk. Bij vrijwilligerswerk geldt echter dat taken die nu nog door betaalde krachten gedaan worden door vrijwilligers ingevuld gaan worden. Je krijgt dan te maken met verdringing van arbeid, wat niet wenselijk is, aldus Karin Kamps, medewerker Steunpunt Vrijwilligers Roerdalen.
Onderzoeker Cees van den Bos en de initiatiefnemers zijn overtuigd: de Vrijwilligerscentrales en de Steunpunten Vrijwilligers zijn van essentieel belang om de participatiesamenleving te bevorderen.

Deborab Parren, AC Media